Etykiety: Informacja, estetyka i zgodność z przepisami

Kategoria: Opakowania
9 min. czytania

Etykieta, choć często traktowana pobieżnie jako jedynie funkcjonalny element opakowania, odgrywa niezwykle istotną rolę w świecie biznesu i marketingu. Jest wizytówką produktu, która nie tylko informuje, ale także przyciąga uwagę, buduje wizerunek marki i komunikuje jej wartości. Wraz ze wzrostem znaczenia etykiety jako elementu komunikacji z klientem, pojawiły się także wymogi regulacyjne dotyczące treści, formatu i sposobu prezentacji informacji na etykiecie.

W niniejszym artykule przyjrzymy się głębiej roli etykiety w kontekście marketingu produktu. Rozpoczniemy od zasad projektowania, które sprawiają, że etykieta staje się nieodłączną częścią strategii marketingowej. Następnie skoncentrujemy się na aspektach prawnych i regulacyjnych związanych z etykietami. Omówimy istotne przepisy dotyczące sposobu umieszczania informacji na etykiecie, które muszą być spełnione, aby produkty były zgodne z prawem i bezpieczne dla konsumentów. W dalszej części skupimy się na aktualnych trendach w projektowaniu etykiet, przyjrzymy technologiom, takim jak kody QR, RFID czy etykiety „peel&read”, które nie tylko ułatwiają dostęp do informacji, ale także mogą zapewnić unikalne doświadczenia dla klientów. Na koniec wspomnimy o  etykietach ekologicznych, które odgrywają coraz większą rolę w świadomości społecznej i konsumenckiej. Dowiemy się, jak producenci starają się zmniejszyć ślad środowiskowy, poprzez zastosowanie materiałów z recyklingu i innych zrównoważonych praktyk.

Odkryjemy zatem fascynujący świat etykiet, gdzie informacja, estetyka i zgodność z przepisami łączą się w celu tworzenia kompleksowej strategii marketingowej, która nie tylko przyciąga uwagę, ale także buduje zaufanie i lojalność wobec marki.

Etykieta jako strategiczne narzędzie marketingowe

Jak już zostało powiedziane, etykieta to nie tylko kawałek papieru, to wizytówka produktu, która może zadecydować o jego losach na rynku. Nie można bagatelizować roli etykiety jako narzędzia marketingowego. Etykieta i opakowanie mogą naprawdę przyciągnąć uwagę i sprzedać produkt. Często to właśnie one skłaniają nas do sięgnięcia po coś konkretnego, gdy stajemy przed półką sklepową. To zjawisko szczególnie widoczne jest przy produktach takich jak lekkie alkohole, gdzie producenci starają się wyróżnić wśród setek konkurencyjnych propozycji.

Ciekawe wyniki badań neuromarketingowych  zaprezentowała w lutym tego roku firma UPM Raflatac, dostawca materiałów samoprzylepnych do produkcji etykiet. Badania dotyczyły wpływu różnego typu materiałów oraz ich wykończeń na kształtowanie percepcji konsumentów oraz ich zachowania zakupowe. Badanie to skupiło się na etykietach wina białego, analizując ich rolę w procesie decyzyjnym konsumentów. Zostały poddane ocenie przez wybraną grupę 32 etykiety, które różniły się pod względem materiału i wykończenia. Wyniki wykazały, że wygląd etykiety oraz wrażenia dotykowe miały istotny wpływ na jej zdolność przyciągania uwagi oraz wpływały na odbiór smakowy produktu. Zbadane czynniki takie jak kolor, wymiar sensoryczny, kontrast oraz połączenie materiału i wykończenia, okazały się istotne dla zachowań zakupowych konsumentów. Spostrzeżenia te mogą mieć istotne znaczenie dla agencji projektowych i marek produktowych w kształtowaniu bardziej efektywnych strategii marketingowych. Stefano Pistoni, przedstawiciel firmy UPM Raflatac podkreślił, że etykieta jest istotnym elementem w opowiadaniu historii o produkcie, wpływając zarówno na decyzje zakupowe, jak i doznania związane z degustacją. Wyniki tego badania mogą przyczynić się do zmiany podejścia w projektowaniu etykiet oraz procesu decyzyjnego w całym łańcuchu życia produktu. Odpowiednio zaprojektowana etykieta może stworzyć emocjonalne połączenie między konsumentem a produktem, co w efekcie przekłada się na lojalność klientów.(1)

Tak więc warstwa wizualna opakowania wpływa na postrzeganie produktu i wspomaga proces podejmowania decyzji o zakupie. Świadomość tego jest coraz większa i na rynku możemy obserwować szereg marek inwestujących w niekonwencjonalne rozwiązania i nie żałujące środków na dopracowanie projektów graficznych. Etykieta staje się wówczas nieodłączną częścią produktu, przekazując jego charakter, historię i wartość w sposób wizualny. Barwy, kształty, tekstury – wszystko ma znaczenie, gdyż to właśnie na podstawie tych elementów konsument może wyrobić sobie pierwsze wrażenie o produkcie. Trendsetterzy w branży, tacy jak marki modowe czy ekskluzywne kosmetyki, zawsze stawiają na innowacyjne podejścia do projektowania etykiet, co inspiruje innych producentów do eksperymentowania z nowymi formami i technologiami.

Zasady projektowania, nieodłączną częścią strategii marketingowej

W tym miejscu przypomnimy najważniejsze zasady projektowania, które sprawiają, że etykieta staje się potężnym narzędziem komunikacji i marketingu.

1. Cel i grupa docelowa: Pierwszym krokiem przy projektowaniu etykiety jest zrozumienie celów, jakie chce osiągnąć firma oraz identyfikacja grupy docelowej produktu. Etykieta musi być zaprojektowana z myślą o odbiorcach, ich preferencjach, oczekiwaniach i potrzebach.

2. Spójność z marką: Etykieta powinna być spójna z wizerunkiem marki i jej wartościami. Zarówno kolorystyka, jak i logo czy typografia powinny odzwierciedlać charakter marki i budować jej rozpoznawalność.

3. Uproszczenie i czytelność: Mniej często oznacza więcej. Etykieta powinna być czytelna, klarowna i przede wszystkim zrozumiała dla konsumenta. Zbyt duża ilość informacji może sprawić, że etykieta stanie się chaotyczna i trudna do odczytania.

4. Estetyka i atrakcyjność wizualna: Etykieta powinna przyciągać uwagę swoim wyglądem i estetyką. Kreatywne podejście do kolorów, kształtu czy materiałów może zapewnić naszemu produktowi wyjątkowy charakter i sprawić, że produkt zostanie zauważony na półce sklepowej.

5. Adaptowalność: Koncepcja projektowa etykiety powinna łatwo się adaptować do różnych rodzajów opakowań oraz formatów produktów. Zapewnia to spójność i jednolity wizerunek marki na rynku.

Projektowanie etykiety nie jest więc jedynie kwestią graficzną, ale również strategiczną decyzją marketingową. Właściwie zaprojektowana etykieta może przekonać klienta do zakupu, budować lojalność marki i przyczynić się do sukcesu produktu na rynku.

Jednak atrakcyjny wygląd to nie wszystko. Etykieta musi być również funkcjonalna, czyli zawierać istotne informacje na temat produktu w sposób czytelny i zrozumiały. Konsument oczekuje klarowności i przejrzystości, dlatego nawet najbardziej designerskie etykiety powinny zawierać niezbędne dane, takie jak skład, termin ważności czy sposoby przechowywania.

Zgodność z przepisami – szczególne wymogi dotyczące kosmetyków

W świecie kosmetyków, zgodność z przepisami ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania produktów. Osobne regulacje dotyczące znakowania kosmetyków określa Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych.(2)

Zgodnie z tymi przepisami, oznakowanie kosmetyku musi spełniać szereg wymogów, które mają na celu zapewnienie pełnej przejrzystości i bezpieczeństwa dla konsumentów. Oto niektóre z głównych punktów:

1. Identyfikacja producenta: Etykieta musi zawierać imię i nazwisko lub zarejestrowaną firmę oraz adres osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie kosmetyku na rynek.

2. Nominalna zawartość: Informacja o nominalnej zawartości kosmetyku w momencie pakowania jest niezbędna dla konsumentów oraz organów nadzoru rynkowego.

3. Data ważności: Oznaczenie daty, do której kosmetyk zachowuje w pełni swoje pierwotne właściwości pozwala uniknąć używania przeterminowanych produktów, które mogą być nieskuteczne lub nawet szkodliwe.

4. Środki ostrożności: Opis szczególnych środków ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania kosmetyku, jest istotny dla bezpieczeństwa użytkowania.

5. Numer partii: Wymóg podania numeru partii produktu lub oznaczenia pozwalającego na identyfikację produktu kosmetycznego umożliwia szybkie reagowanie w przypadku problemów jakościowych.

6. Nazwa funkcji: Etykieta powinna zawierać nazwę funkcji produktu kosmetycznego, aby konsument mógł jasno zidentyfikować jego przeznaczenie.

7. Wykaz składników: Pełny wykaz składników jest niezbędny dla osób uczulonych lub wrażliwych na pewne substancje, a także dla tych, którzy dokonują świadomych wyborów kosmetyków.

Dopełnienie tych wymogów nie tylko zapewnia zgodność z przepisami, ale również buduje zaufanie konsumentów do marki, pokazując troskę o ich bezpieczeństwo i satysfakcję z produktów.  Warto zaznaczyć, że brak wymaganych oznaczeń na opakowaniu może skutkować nałożeniem kary finansowej, dlatego warto uważnie zapoznać się pełnym brzmieniem ustawy. 

Trendy w projektowaniu etykiet

Aktualnie obserwujemy dynamiczne zmiany w dziedzinie projektowania etykiet, które wynikają z ewoluujących potrzeb rynku oraz rosnących oczekiwań konsumentów. Poniżej przedstawiamy kilka spośród  najnowszych trendów w projektowaniu etykiet, które odzwierciedlają te zmiany oraz dostosowują się do nowych funkcji i form etykiet.

Minimalizm i uproszczenie

Minimalistyczny wygląd etykiet jest efektem dążenia do redukcji zbędnych elementów graficznych i tekstowych, co ma na celu zwiększenie czytelności i estetyki opakowania. W przypadku produktów spożywczych czy kosmetyków, minimalistyczne etykiety mogą być postrzegane jako wyraz elegancji i wysokiej jakości produktu. Brak nadmiaru informacji sprawia, że etykieta staje się bardziej klarowna i łatwiejsza do zrozumienia dla konsumenta, co przekłada się na pozytywne doświadczenie związane z marką.

Współczesne trendy konsumenckie, takie jak życiowy minimalizm czy dbałość o środowisko, również wpływają na rosnącą popularność prostych i estetycznych w formie etykiet. Konsumenci coraz częściej poszukują produktów, których opakowania pozbawione są zbędnych ozdobników i nadruków. Minimalizm jest również postrzegany jako element odpowiedzialnej konsumpcji, ponieważ ogranicza zużycie zasobów oraz ilość odpadów. Dlatego producenci starają się dostosować do tych oczekiwań, prezentując swoje produkty w opakowaniach, które nie tylko przyciągają wzrok swoją estetyką, ale także wpisują się w obecne trendy społeczne i konsumenckie.

Personalizacja i interaktywność

W dzisiejszych czasach coraz większą rolę odgrywa personalizacja etykiet oraz dodawanie elementów interaktywnych, takich jak kody QR czy technologie NFC. Dzięki nim konsument może bezpośrednio komunikować się z marką, uzyskiwać dodatkowe informacje o produkcie czy brać udział w interaktywnych kampaniach marketingowych. Na przykład, producent kosmetyków może umieścić na etykiecie kod QR, który po zeskanowaniu przekierowuje konsumenta do strony internetowej z poradami dotyczącymi pielęgnacji skóry.

Wśród nowych trendów w projektowaniu etykiet pojawia się także wykorzystanie technologii RFID (Radio Frequency Identification) jak również  etykiet „peel&read”. Etykiety RFID umożliwiają śledzenie produktu na każdym etapie jego podróży, co pozwala na lepsze zarządzanie łańcuchem dostaw oraz zwalczanie fałszerstw. Natomiast etykiety „peel&read” zawierają warstwę, którą można odrywać, odsłaniając dodatkowe informacje lub instrukcje dotyczące produktu. Te innowacyjne rozwiązania nie tylko zwiększają funkcjonalność etykiet, ale także mogą przyczynić się do zwiększenia zaangażowania konsumentów i poprawy doświadczenia zakupowego.

Zrównoważony rozwój i ekologia

Wzrost świadomości ekologicznej w społeczeństwie prowadzi do rosnącego popytu na etykiety ekologiczne, wykonane z materiałów z recyklingu, ze źródeł odnawialnych (takich jak trzcina cukrowa) czy zagospodarowujące odpad z przeróbki drewna, jakim jest olej talowy.

Firmy coraz częściej stawiają na zrównoważone rozwiązania, co przekłada się na projektowanie etykiet przyjaznych dla środowiska. Przykładem może być stosowanie etykiety foliowej (wykonanej ze źródeł odnawialnych) na opakowaniu produktu kosmetycznego. Stosując materiały z surowców odnawialnych, redukujemy stosowanie surowców kopalnianych, natomiast stosując etykiety z recyklingu zmierzamy w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego, a to najlepsze działanie na rzecz ekologii. Dzięki temu, surowce nie są utylizowane ale wracają do obiegu tworząc nowe produkty.

Eksperymentowanie z formą i teksturą

Eksperymentowanie z formą i teksturą etykiet to obszar, który stale ewoluuje dzięki nowym technologiom druku i nieszablonowemu podejściu projektowemu. Oprócz lakierów wypukłych czy strukturalnych, oraz folii metalicznych, projektanci coraz częściej sięgają po różnego rodzaju tłoczenia i inne techniki zdobienia, aby uzyskać unikalne efekty wizualne.

Przykładowo, etykieta na produkcie kosmetycznym może być ozdobiona reliefowym tłoczeniem imitującym fakturę skóry, co nadaje jej nie tylko estetyczny wygląd, ale także wyróżnia ją spośród innych produktów na półce. Innym przykładem może być zastosowanie efektów wizualnych i tekstur, które oddają charakter danego produktu. Na przykład, etykieta na butelce z ekskluzywnym rumem może mieć matowe wykończenie i delikatne wgłębienia, przypominające strukturę drewna beczki, w której długo dojrzewał trunek.

Kreatywność projektantów nie zna granic, a nowoczesne technologie druku pozwalają na jeszcze większe eksperymentowanie z formą i teksturą etykiet. Możemy oczekiwać coraz bardziej innowacyjnych i zaskakujących rozwiązań, które będą nie tylko estetyczne, ale także funkcjonalne i przyciągające uwagę konsumentów na coraz bardziej konkurencyjnym rynku.

Analiza tych trendów pozwala nam lepiej zrozumieć, w jaki sposób etykiety adaptują się do zmieniających się potrzeb rynku oraz stają się bardziej atrakcyjne dla coraz bardziej wymagających konsumentów. Odpowiednie dostosowanie projektowania etykiet do tych trendów może przyczynić się do większej skuteczności komunikacji marki a tym samym zwiększenia sprzedaży produktów.

Zakończenie

Kończąc ten artykuł, nie sposób pominąć refleksji nad przyszłością branży etykiet. Czy etykiety będą nadal integralną częścią produktów, czy też czeka je przyszłość, w której zanikną z fizycznej przestrzeni, ustępując miejsca nowym technologiom i sposobom komunikacji z konsumentem?

Jednym z możliwych scenariuszy jest kontynuacja ewolucji etykiet, przy jednoczesnym wykorzystaniu innowacyjnych technologii, takich jak kody QR czy technologie rozszerzonej rzeczywistości (Augmented Reality – AR). Dzięki nim etykiety mogą nabierać nowych funkcji, stając się interaktywnymi elementami komunikacji z konsumentem. Z drugiej strony, rozwój wirtualnej rzeczywistości może sprawić, że fizyczne etykiety staną się mniej istotne, a ich funkcję przejmą wirtualne odpowiedniki. W takim scenariuszu, za pomocą urządzeń mobilnych lub okularów AR, konsument mógłby „przywołać” etykietę produktu w formie wirtualnej, oglądając ją na ekranie swojego urządzenia. To otwierałoby zupełnie nowe możliwości projektowania etykiet, które nie musiałyby już być ograniczone przez fizyczne ograniczenia opakowania.

Nie można również wykluczyć, że oba te scenariusze będą się równocześnie rozwijać, tworząc hybrydowe rozwiązania, które łączą tradycyjne etykiety z nowoczesnymi technologiami. Kluczowym czynnikiem będzie tutaj oczywiście akceptacja i adaptacja ze strony konsumentów oraz szybkość rozwoju technologicznego.

Jakie są Wasze przewidywania? Czy widzicie przyszłość branży etykiet w tradycyjnej formie, czy też spodziewacie się rewolucyjnych zmian? Czas pokaże, jakie innowacje czekają na nas w tej fascynującej dziedzinie projektowania i komunikacji marketingowej.

Bibliografia

(1) https://www.cbn.co.za/industry-news/labeling-printing-coding/upm-raflatac-reveals-the-power-of-labels-to-drive-purchasing-and-influence-tasting-experience/

(2) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180002227/O/D20182227.pdf

Dodatkowe informacje

Artykuł został opublikowany w kwartalniku „Świat Przemysłu Kosmetycznego” 1/2024

Autorzy