Zastosowanie surowców konopnych w produktach kosmetycznych

W ostatnim czasie możemy obserwować bardzo duże zainteresowanie wykorzystaniem surowców konopnych w produktach kosmetycznych. Producenci kosmetyków stosują je jako składniki aktywne w produktach do pielęgnacji twarzy, ciała i włosów. Niejednokrotnie ich zastosowanie budzi wątpliwości natury prawnej.

Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na pytania, które może zadawać sobie zarówno producent kosmetyków, jak i konsument wybierający produkty z konopiami: Czy wszystkie surowce pochodzenia konopnego mogą być wykorzystywane w produktach kosmetycznych? Na czym polega ich fenomen? Czy są źródłem cennych dla skóry składników i jak wygląda kwestia ich bezpieczeństwa?

Konopie – pochodzenie, regulacje prawne

Konopie Cannabis L. to rośliny należące do rodziny konopiowatych (Cannabaceae Endl.). Uważane są za jedne z najstarszych roślin uprawnych wywodzących się z Azji Środkowej, które zostały sprowadzone do Europy prawdopodobnie w epoce brązu. W obrębie rodzaju Cannabis zidentyfikowano kilka gatunków, z których najbardziej znane są: Cannabis indica Lam. (konopie indyjskie, nazywane również Cannabis sativa L. var. indica), Cannabis sativa L. (konopie włókniste, inaczej siewne, Cannabis sativa L. var. sativa)[1].

W przemyśle kosmetycznym surowcem dozwolonym do użycia w produktach kosmetycznych są niektóre przetwory otrzymywane z gatunku Cannabis sativa. Zgodnie z rozporządzeniem 1223/2009/WE, dotyczącym produktów kosmetycznych, załącznik II poz. 306, zakazane są „Narkotyki naturalne i syntetyczne: wszystkie substancje zamieszczone w tabelach I i II konwencji w sprawie leków narkotycznych, podpisanej w Nowym Jorku dnia 30 marca 1961 r.”. Zakaz ten dotyczy składników, które pochodzą z kwiatowych lub owocujących wierzchołków rośliny lub całej rośliny, której kwitnące lub owocujące wierzchołki zostały użyte do przetworzenia i są przygotowane w formie wyciągu, nalewki lub żywicy (Cannabis Sativa Flower Extract; Cannabis Sativa Flower/Leaf/Stem Extract; Cannabis and Cannabis resin; Cannabis sativa, ext.). Z zakazu stosowania wyłączone są zatem nasiona i liście konopi (jeżeli nie występują one razem z wierzchołkami) uprawiane jedynie do celów przemysłowych. Dodatkowo zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. nr 179, poz. 1485) i rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych, konopie włókniste (konopie siewne Cannabis sativa L.) są dopuszczone do wybranych zastosowań przemysłowych, jeśli suma zawartości delta-9-tetrahydrokannabinolu oraz kwasu tetrahydrokannabinolowego (kwasu delta-9-THC-2-karboksylowego) w kwiatowych lub owocujących wierzchołkach roślin, z których nie usunięto żywicy, nie przekracza 0,2% w przeliczeniu na suchą masę w surowcach konopnych[2-4].

Skład i kosmetyczne właściwości konopi

Surowcem kosmetycznym najczęściej wykorzystywanym w produktach pielęgnacyjnych jest olej pozyskiwany z nasion konopi (INCI: Cannabis Sativa Seed Oil). Nasiona z konopi siewnych zawierają 25-35% tłuszczu, około 20-25% białka, 20-30% węglowodanów i 10-15% błonnika, a także witaminy E, C, B1, B2, B3, B6, beta-karoten oraz związki mineralne, m.in. fosforu, potasu, magnezu, sodu, wapnia, żelaza, manganu i cynku. Ponadto w nasionach zidentyfikowano także flawonoidy, m.in.: naringeninę, kemferol, epikatechinę, kwercetynę, apigeninę, luteolinę i ich glikozydy, oraz kwasy fenolowe, m.in.: kwas chlorogenowy, kwas kawowy, kwas p-kumarowy i kwas ferulowy. Według różnych źródeł, olej pozyskiwany z nasion konopi, w zależności od miejsca pochodzenia oraz warunków uprawy, zawiera: kwas linolowy (45-65%), kwas α-linolenowy (15-25%), kwas γ-linolenowy (1-6%), kwas palmitynowy (6-9%), kwas stearynowy (2-3%), kwas oleinowy (10-16%), kwas arachidowy (0,79-0,81%), kwas eikozenowy (0,39-0,41%), kwas eikozadienowy (0,00-0,09%). Frakcja niezmydlalna stanowi 1,8-1,92%, zawiera α-, β-, γ-, i δ-tokoferole oraz fitosterole, takie jak β-sitosterol, kampesterol, stigmasterol. Olej może wykazywać wpływ na stan bariery naskórkowej, polegający na zmniejszaniu TEWL poprzez tworzenie na powierzchni skóry półprzepuszczalnej warstwy okluzyjnej i uzupełnianie struktur cementu międzykomórkowego stratum corneum. Frakcja niezmydlalna wykazuje działanie antyoksydacyjne[1, 5, 6].

Innym, znanym surowcem konopnym jest kannabidiol (CBD) (INCI: Cannabidiol), który może być pozyskiwany z nasion i liści konopi Cannabis sativa lub jest otrzymywany syntetycznie. Według badań, jego zawartość w nasionach z konopi siewnych wynosi 0,01-1,50 μg/g, natomiast w oleju z nasion konopi – 6,66-63,40 μg/ml. Kannabidiol zaliczany jest to grupy kannabinoidów, ale w przeciwieństwie do tetrahydrokannabinolu (THC) nie wykazuje działania psychoaktywnego, a więc nie wiąże się z receptorami kannabinoidowymi typu CB1 i CB2, za których pośrednictwem działają inne kannabinoidy[7, 8]. Jeśli kannabidiol został otrzymany z kwiatowych lub owocujących wierzchołków rośliny lub całej rośliny, której kwitnące lub owocujące wierzchołki zostały użyte do przetworzenia, jest przygotowany w formie wyciągu, nalewki, żywicy, to wówczas jest objęty zakazem wynikającym z załącznika II 1223/2009/WE. Należy pamiętać, że w przypadku tego surowca mogą mieć również zastosowanie przepisy krajowe dotyczące substancji kontrolowanych. Kannabidiol pochodzenia roślinnego powinien być w czystej postaci i nie może zawierać innych, kontrolowanych, aktywnych biologicznie substancji, w tym tetrahydrokannabinoli. Suma delta-9-tetrahydrokannabinolu oraz kwasu tetrahydrokannabinolowego w przypadku roślin, z których pozyskiwany jest kannabidiol, powinna być poniżej 0,2%[2, 4, 9]. Według doniesień naukowych, kannabidiol może wykazywać działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne oraz regulujące pracę gruczołów łojowych. Niektóre z publikacji wskazują, że składnik ten jest pomocny w leczeniu schorzeń dermatologicznych, tj. łuszczyca i egzema[10-12].

W produktach kosmetycznych oprócz oleju z nasion oraz kannabinolu możemy także spotkać m.in. ekstrakty z liści i nasion Cannabis sativa (np. Cannabis Sativa Leaf Extract; Cannabis Sativa Seed Extract), stosowane jako składniki o działaniu pielęgnacyjnym, kondycjonującym skórę i włosy, oraz wytłoki z nasion pozostałe po procesie tłoczenia oleju wykorzystywane jako ścierniwo w peelingach (Cannabis Sativa Seedcake; Cannabis Sativa Seedcake Powder)[9].

Bezpieczeństwo stosowania konopi w produktach kosmetycznych

Oceniając bezpieczeństwo stosowania surowców konopnych w produktach kosmetycznych należy przede wszystkim dysponować szczegółowymi informacjami dotyczącymi pochodzenia surowca i metody jego pozyskiwania, nazwą INCI zgodną z decyzją Komisji (UE) 2019/701 z dnia 5 kwietnia 2019 r., numerem CAS i WE, jeśli został nadany, pełną specyfikacją fizykochemiczną surowca, informacjami na temat czystości mikrobiologicznej oraz danymi dotyczącymi obecności ewentualnych zanieczyszczeń, a także zawartości THC. W przypadku oleju, który składa się głównie z nienasyconych kwasów tłuszczowych (stosunek 3:1 niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3) i jest wymieniony jako substancja ogólnie uznawana za bezpieczną (GRAS) przez FDA (GRN778), w szczegółowej ocenie toksykologicznej tego surowca należy przeanalizować wyniki badań dostępne
dla kwasów tłuszczowych obecnych w tym oleju raz składników frakcji niezmydlalnej. W przeprowadzonych badaniach toksykologicznych na ekstrakcie z nadziemnych części rośliny Cannabis sativa wykazano brak działania genotoksycznego/ mutagennego w teście Amesa (OECD 471) oraz teście aberracji chromosomowych in vitro na komórkach ssaków. NOAEL dla toksyczności subchronicznej doustnej w 90-dniowych badaniach na szczurach wyniósł odpowiednio 100 mg/kg masy ciała/dzień dla samców i 360 mg/kg masy ciała/dzień dla samic (OECD 408: Repeated Dose 90-Day Oral Toxicity Study in Rodents)[13]. W badaniach nad CBD po podaniu doustnym zaobserwowano, że nie wpływa na parametry fizjologiczne (tętno, ciśnienie krwi i temperatura ciała), pasaż żołądkowo-jelitowy oraz nie zmienia funkcji psychomotorycznych ani psychologicznych. Ponadto przewlekłe stosowanie i wysokie dawki do 1500 mg/dzień CBD są dobrze tolerowane przez ludzi. Niektóre badania wykazały jednak, że kannabidiol może wywoływać pewne skutki uboczne, w tym hamowanie metabolizmu leków w wątrobie, zmiany żywotności komórek in vitro, zmniejszoną zdolność zapłodnienia i zmniejszoną aktywność glikoproteiny p i innych transporterów leków. Badacze wskazują, że kontrolowane podawanie CBD może uznać za bezpieczne dla ludzi i zwierząt, jednak potrzebne są dalsze badania w celu wyjaśnienia zgłaszanych skutków ubocznych in vitro i in vivo[14].

Podsumowanie

W ostatnich latach możemy obserwować bardzo duże zainteresowanie wykorzystaniem surowców konopnych w produktach kosmetycznych. Konopie są surowcem kosmetycznym atrakcyjnym zarówno marketingowo, jak i pod względem obecności składników aktywnych. Używając ich w produktach kosmetycznych, należy pamiętać, że nie każdy surowiec konopny jest dozwolony do stosowania w przemyśle kosmetycznym. Wybierając dostawców tych surowców, należy zwracać uwagę na dostępność pełnej dokumentacji oraz zgodność surowca z przepisami unijnymi i krajowymi.

Dr Anna Ratz-Łyko
Safety Assessor Cosmetics
Safety Consulting
[email protected]
www.cosmeticssafety.pl

Artykuł został opublikowany w kwartalniku "Świat Przemysłu Kosmetycznego" 4/2020

Udostępnij materiał w

Nowości kosmetyczne

  • 3597

    Z SPF czekasz na letni sezon? To błąd!

    Mimo wzrostu świadomości konsumenckiej, z produktów z ochroną UV nadal korzystamy głównie w okresie wiosenno-letnim. Aby zmienić te nawyki i podejście, Pure by Clochee wypuściło na rynek nowy kosmetyk – BB SPF 30 Krem mineralny. Z pewnością będzie to całoroczny sprzymierzeniec dla dobrej kondycji skóry. Jego formuła została opracowana tak, aby spełniał swoje zadania w codziennej pielęgnacji, niezależnie od pory roku. Czego możemy się po nim spodziewać? Czytaj dalej

  • 3551

    Świat u stóp!

    26 kości, 107 mięśni oraz żyły, tętnice i nerwy o całkowitej długości 1,6 km, a także setki tysięcy gruczołów potowych – ludzkie stopy to ewolucyjny majstersztyk. Ale tylko w pełni zdrowe i sprawne stanowią stabilną podporę ciała! Tymczasem coraz więcej Polaków boryka się z dolegliwościami takimi jak nadmierne pocenie czy, w efekcie, z grzybicą. Dlatego o stopy należy dbać w każdym wieku i właściwie pielęgnować je przez cały rok, a bezpiecznych, skutecznych i sprawdzonych dermokosmetyków i wyrobów medycznych szukać w aptekach. Czytaj dalej

  • 3549

    Idea zdrowej pielęgnacji włosów

    Linia Jantar Medica to intensywna kuracja do włosów zniszczonych i wymagających regeneracji z wyciągiem z bursztynu dostępna wyłącznie w aptekach. Wysokie stężenie składników aktywnych oraz rezultaty działania potwierdzone w badaniach konsumenckich to gwarancja skuteczności od pierwszego zastosowania. Czytaj dalej

  • 3546

    Poczuj ZEW zdrowych i lśniących włosów – odkryj nowy szampon do włosów 2w1 z odżywką ZEW for men

    Nowy produkt z węglem drzewnym z Bieszczad w ofercie polskiej marki kosmetyków dla mężczyzn. Czytaj dalej

  • 3540

    Nowość od polskiej marki Olivia Plum – Tonik DASH - nawilżająca esencja tonizująca

    Polska marka kosmetyków naturalnych Olivia Plum wkracza w nowy obszar i poszerza swoje portfolio o kolejny produkt. Debiutancka seria naturalnych toników do twarzy to kosmetyki, nad którymi pracowaliśmy bardzo długo – mówi założycielka marki Ania Śliwińska. Udało nam się, zachowując krótki skład i dobierając wyjątkowe składniki aktywne, nadać im pożądane właściwości. 23 lutego odbył się launch pierwszego z nich – toniku nawilżającego DASH. Czytaj dalej

  • 3503

    tołpa dermo men max efekt. W odpowiedzi na męskie potrzeby.

    Czasy się zmieniają. Współcześni mężczyźni poszukują w kosmetykach już nie tylko skuteczności, ale także innowacji i przyjemności z używania. Dlatego połączyliśmy trendowe składniki z najważniejszymi potrzebami pielęgnacyjnymi mężczyzn, nie rezygnując ze skutecznego działania. Poznajcie nowoczesną i energetyzującą linię tołpa dermo men max efekt. Czytaj dalej

  • 3502

    Naturalnie czyste i świeże pranie z ZIELKO

    Pachnące, świeże oraz czyste pranie, bez zbędnej chemii jest możliwe. Spośród dużego wyboru środków piorących zarówno tych tradycyjnych, jak i naturalnych, można odnaleźć perełki z nienagannym składem, o skutecznym działaniu. Czytaj dalej

  • 3471

    Świąteczne zestawy Roomcays

    Już ostatni dzwonek, by wybrać prezent dla najbliższych. Dla brodaczy świetne będą zestawy marki Roomcays, w których znajdziemy dobre kosmetyki do pielęgnacji wąsów i brody. Czytaj dalej

  • 3468

    ROZBŁYŚNIJ SPOJRZENIEM Z LUMI

    Kto nie marzy o utrzymaniu pięknej i zdrowej skóry wokół oczu? Z myślą o tym, Pure by Clochee stworzyło kolejny fantastyczny produkt, w którym 98 % to składniki pochodzenia naturalnego. Przedstawiamy LUMI krem pod oczy! Czytaj dalej

  • 3455

    Rozgrzej jesień swoim uśmiechem. Moc kurkumy dla zdrowych, białych zębów

    W ajurwedzie, starohinduskiej sztuce leczenia, kurkuma jest doceniana ze względu na swoje właściwości rozgrzewające, oczyszczające i antybakteryjne. Stanowić może nie tylko naturalny suplement zdrowej diety, ale także cenny sekret kosmetycznych receptur. Jako składnik pasty do zębów zapobiega stanom zapalnym jamy ustnej, dba o dziąsła, a także… świetnie smakuje. Eksperci Białej Perły dodatkowo sprzymierzyli ją z koenzymem Q10 dla jeszcze większej skuteczności w walce o zdrowy, biały uśmiech. Czytaj dalej

  • 3447

    Kolejne to(ł)powe nowości w bestsellerowej linii sebio

    Peeling 3 enzymy to absolutny bestseller wśród kosmetyków face care. Wasz ulubieniec, z którym zdążyłyście zaprzyjaźnić się na dobre. Czytaj dalej

  • 3442

    Naturalna pielęgnacja dłoni i paznokci Iwoniczanki

    Mycie rąk jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed rozprzestrzenianiem się wirusów. Niestety, częste mycie wodą z detergentem może powodować nadmierne wysuszenie naskórka, zaczerwienie, a nawet bolesne pęknięcia. Jak zatem dbać o wrażliwą skórę dłoni? Czytaj dalej

  • 3439

    Naturalna sól do kąpieli. Uzdrowisko we własnym domu

    Kąpiele solankowe od stuleci polecane są w celu uzupełnienia terapii uzdrowiskowych. Nie tylko relaksują, ale także upiększają skórę i kojąco wpływają na bolące mięśnie i stawy. Stosowane są w fizjoterapii, a także dla wszystkich, poszukujących regeneracji i odprężenia podczas pobytu w uzdrowisku. Dziś uzdrowisko możesz stworzyć we własnym domu, dzięki Iwonickiej Soli Jodobromowej, produkowanej na bazie naturalnych wód mineralnych przez Uzdrowisko Iwonicz. Czytaj dalej

  • 3434

    Pielęgnacja twarzy pełna natury - nowości od Hagi

    Miłośniczki naturalnej pielęgnacji twarzy mają powody do świętowania. Hagi, rodzinna manufaktura kosmetyczna, wprowadziła na rynek kolejne nowości pełne dobroczynnych surowców. Ofertę firmy wzbogaciły dwa zestawy produktów do różnych typów skóry. Dla osób, które chciałyby spowolnić czas firma przygotowała naturalny regenerujący krem i eliksir anti-aging zawierające polisacharydy z alg, ekstrakt z drzewa Tara oraz beta-glukan. Natomiast dla osób z cerą mieszaną Hagi proponuje krem do twarzy i odżywcze serum olejowe z ekstraktami z jaśminu, frangipani, zielonej herbaty, brzoskwini, cyprysu, bergamotki i róży. Czytaj dalej

  • 3431

    Polska marka kosmetyków podbija nowe rynki zagraniczne. Produkty ZEW for men dostępne w kolejnych krajach w Europie i Azji

    Jesień 2020 roku to dla marki ZEW for men kolejny krok milowy w ekspansji zagranicznej i wkroczenie na nowe rynki Europy i Azji. Produkty ZEW for men są teraz dostępne także w perfumeriach Douglas w Hiszpanii, Niemczech, Estonii i na Łotwie, a od listopada będą również w Rumunii i na Litwie. Marka rozpoczęła także sprzedaż w Skandynawii za pośrednictwem platformy Lyko.com oraz w Azji na Flexlane.co. Czytaj dalej

Czytaj inne

Ciekawostki ze świata

Partner serwisu

Partner serwisu
Partner
serwisu

Współpracujemy z

  •  http://www.kosmetyczni.pl/
  •  http://www.kosmetyka.edu.pl/
  •  http://swiat-przemyslu-farmaceutycznego.pl/
  •  http://swiat-przemyslu-kosmetycznego.pl/
  •  http://www.kosmetyki-detergenty.pl/