Recepturowanie barwy w przemyśle kosmetycznym – czy zaawansowane narzędzia komputerowe mogą wspierać kolorystów?

Kategoria: Artykuł Jakość i bezpieczeństwo
4 min. czytania

W dzisiejszych czasach coraz więcej narzędzi komputerowych opartych na uczeniu maszynowym czy sztucznej inteligencji wprowadza się do wspomagania lub zarządzania produkcją. Także w sektorze recepturowania barwy istnieją rozwiązania komputerowe, które wspierają kolorystów w ich codziennej pracy. Szacuje się, iż wdrożenie systemu do recepturowania barwy pozwala skrócić czas dopracowywania koloru o ponad 85%. Jednocześnie pozwalając na zminimalizowania strat w ilości półproduktów i pigmentów.

Dlaczego warto zastosować program do recepturowania barwy w sektorze kosmetycznym?

Producenci kosmetyków są poddawani trudnemu wyzwaniu utrzymania jednolitych kolorów swoich produktów w czasie. Dodatkowo gamy kolorystyczne, które oferują są niezwykle bogate w różnego rodzaju odcienie. Z punktu widzenia kolorymetrii to skomplikowane i powinno być wspierane przez nowoczesne narzędzia komputerowe. Wszechstronne i łatwe w użyciu oprogramowanie OnColor Match zapewnia najlepsze doświadczenie użytkownika z oprogramowaniem do dopasowywania kolorów w branży. Łączy intuicyjny interfejs z zaawansowanymi, zintegrowanymi funkcjami, które pomagają usprawnić operacje formułowania, korekty i kontroli jakości. Oprogramowanie OnColor Match pomaga przyspieszyć zamówienia klientów, redukując „trafienia” laboratoryjne i minimalizując zmiany potrzebne do formuły w porównaniu z tradycyjnymi metodami. Zastępuje czasochłonne próby i błędy szybkim, inteligentnym komputerowym dopasowywaniem kolorów. Z zapisanej bazy danych barwników oblicza w ciągu sekund najlepsze dopasowanie, najniższy koszt surowców i najmniej metameryczne formuły.

Fot. 1 spectro2guide i akcesoria

„Perfect couple” czyli oprogramowanie do recepturowania barwy i spektrofotometr

Należy pamiętać, iż każde oprogramowanie do formulacji koloru potrzebuje urządzenia, które dany kolor zmierzy i pozwoli wprowadzić do bazy w formie numerycznej. W tym celu do stworzenia bazy kolorów, czyli podstawowego narzędzia pracy programu do recepturowania barwy potrzebny jest spektrofotometr. Urządzenie pomiarowe powinno mieć jak najlepsze parametry dokładności pomiaru, gdyż tworząc bazę kolorantów powinniśmy uzyskiwać bardzo precyzyjne wyniki. Spośród dwóch istniejących geometrii pomiarowych spektrofotometrów do pracy przy recepturowaniu barwy rekomendowana jest geometria d8 spin. W geometrii sferycznej d/8 , za pomocą kuli pokrytej bielą próbka oświetlona jest światłem rozproszonym – dyfuzyjnym – stąd litera d w oznaczeniu. Przesłona we wnętrzu kuli sprawia, że światło nie pada bezpośrednio na powierzchnię próbki. Pomiar następuje pod kątem 8°. Wariant „spin” (od angielskiego „specular included”) oznacza, iż mierzone jest całkowite światło odbite od próbki: odbicie dyfuzyjne (barwa) + odbicie kierunkowe (połysk). Efektem takiej geometrii pomiaru jest uniezależnienie odczytu barwy od połysku. Wynik pomiaru barwy jest niezależny od tego, czy powierzchnia próbki jest połyskliwa, czy matowa, czy też o wyraźnej strukturze. Więcej na temat różnic w geometriach pomiarowych spektrofotometrów oraz przykładowych zastosowań przedstawiliśmy w artykułach poruszających tematu pomiaru barwy pojawiających się na łamach Świata Przemysłu Kosmetycznego.

Fot. 2 aplikator i karta

Podsumowując: po zaopatrzeniu się w spektrofotometr, następnym krokiem jest stworzenie bazy wzorców, które zawierają barwy (pigmenty) w różnej koncentracji.

Tworzenie bazy wzorców – kolorantów

Jak wspomniano powyżej tworzenie bazy kolorantów jest jednym z najważniejszych etapów pracy z oprogramowaniem do recepturowania. Im dokładniej przygotujemy dane kolorymetryczne naszych wzorców, tym łatwiej i skuteczniej program będzie pracował na etapie korekt barwy wsadu. Tworzenie bazy polega na przemierzeniu spektrofotometrem naszych kolorantów w różnych koncentracjach (w oprogramowaniu Oncolor zalecane jest zastosowanie co najmniej 3 opcji koncentracji). Wynikiem takiego pomiaru jest zestaw krzywych wzorcowych opisujących relację koncentracji barwy i krzywą reemisji. Poniższa grafika (Fot. 3) pokazuje widok koloru niebieskiego w oprogramowaniu oncolor. Dodatkową informacją, jaką dostarczamy przy tworzeniu bazy jest siła krycia danego kolorantu. Dlatego tworząc bazę pracuje się na kartach testowych ze zdefiniowaną czernią i bielą, na przykład byko-charts BYK Gardner (fot. 2).

Baza zawierająca wszystkie, dobrze scharakteryzowane koloranty jakimi dysponujemy pozwala na wyszukanie wśród serii zapisanych kolorów takie ich koncentracje, które po połączeniu  pozwolą otrzymać zadaną krzywą remisji. To jest podstawą kalkulacji receptury barwy.

Fot. 3 rzut ekranu sekcji charakterystyki kolorantu

Praca z oprogramowaniem Oncolor

Dzięki zastosowaniu oprogramowania oncolor recepturowanie barwy staje się dużo łatwiejszym w zarządzaniu i szybszym procesem. Gdy mamy gotową bazę, możemy za jej pomocą sprawdzić czy stworzony przez nas kolor nie odbiega od standardu (przy założonych przez nas wcześniej tolerancjach). Cała procedura polega na zmierzeniu spektrofotometrem przygotowanego na karcie testowej wymalowania i jednego kliknięcia przycisku w programie. Otrzymujemy w wówczas widok jak na ilustracji Fot. 4. Program oblicza różnice kolorystyczne w recepturze między zapisanym w bazie standardem a przygotowaną przez nas próbką. W przypadku kiedy utworzona barwa nie mieści się w granicach tolerancji, należy wprowadzić odpowiednie korekty. Program przygotowuje zestaw korekt, z którego możemy wybrać takie, które spowodują kolorystyczne zbliżenie do standardu. Dodatkową korzyścią jest wprowadzenie do oprogramowania cen półproduktów – pigmentów. Dzięki czemu oprogramowanie oncolor w trakcie dobrania receptury barwy oraz korekty wsadu uwzględnia także aspekty ekonomiczne (receptury i korekty można sortować według ceny zastosowanych pigmentów i ich udziału w całej próbce).

Autoryzowanym dystrybutorem wszystkich opisanych w artykule urządzeń jest firma PTH Eurotom Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.

Dodatkowe informacje

Artykuł został opublikowany w kwartalniku „Świat Przemysłu Kosmetycznego” 2/2025

Autorzy

  • mgr inż. Barbara Bidzińska

    PTH Eurotom Sp. z o.o.