Fermentacja coraz częściej postrzegana jest nie tylko jako alternatywna metoda pozyskiwania surowców, lecz także jako narzędzie projektowania ich właściwości. Dzięki odpowiedniemu doborowi mikroorganizmów i warunków hodowli możliwe jest kształtowanie profilu lipidowego już na etapie biosyntezy, a następnie dalsze nadawanie funkcjonalności poprzez sposób przetwarzania biomasy. Dzięki tej technologii ÄIO może łączyć właściwości emoliencyjne surowców z wpływem na teksturę, sensorykę oraz potencjał biologiczny składników. Dla technologa oznacza to nowe możliwości budowania fazy lipidowej kosmetyku w oparciu o składniki zaprojektowane pod konkretne funkcje formulacyjne i pielęgnacyjne.

Portfolio ÄIO obejmuje trzy surowce o odmiennym charakterze funkcjonalnym. Fermira™ RedOil jest nierafinowanym olejem zawierającym naturalne związki bioaktywne. ZymaLipid dostarcza wolnych kwasów tłuszczowych wpływających na strukturę i właściwości aplikacyjne kosmetyku. Encapsulated Oil zachowuje lipidy wraz ze składnikami biomasy drożdżowej w postaci proszku. Różnice w ich składzie i formie otwierają możliwości tworzenia formulacji o uzupełniających się funkcjach pielęgnacyjnych i sensorycznych.

Od fermentacji do funkcjonalnych lipidów

ÄIO to estońska firma biotechnologiczna wywodząca się z badań prowadzonych na Politechnice Tallińskiej (TalTech). Rozwija fermentacyjne metody pozyskiwania olejów i tłuszczów o właściwościach istotnych dla sensoryki, struktury i funkcji pielęgnacyjnych kosmetyku. W przeciwieństwie do tradycyjnych olejów roślinnych, których skład zależy od gatunku rośliny i warunków uprawy, fermentacja pozwala w większym stopniu kontrolować profil lipidowy oraz powtarzalność właściwości surowca.

Podstawą technologii są drożdże oleiste, które przekształcają źródła węgla w biomasę bogatą w lipidy. Proces przebiega w bioreaktorach z kontrolą temperatury, pH, natlenienia i dozowania pożywki. Może wykorzystywać cukry ze strumieni ubocznych przemysłu drzewnego i rolno-spożywczego. Dobór szczepu i warunków hodowli wpływa na profil lipidowy, a kontrola procesu pomaga utrzymywać powtarzalność partii.

O końcowym charakterze surowca decyduje również sposób przetwarzania biomasy. Ekstrakcja pozwala wydzielić frakcję olejową ze związkami towarzyszącymi, a suszenie biomasy umożliwia zachowanie lipidów wraz z białkami i polisacharydami w proszku. Znaczenie dla formulacji ma więc zarówno profil lipidowy, jak i obecność pozostałych składników, które trafiają z surowcem do receptury.

Fermira™ RedOil — emolient o potencjale biologicznym

Fermira™ RedOil (INCI: Rhodotorula Oil) jest nierafinowanym olejem zawierającym karotenoidy, polifenole i sterole. Łączy właściwości emoliencyjne z obecnością naturalnych związków bioaktywnych. Karotenoidy odpowiadają także za jego charakterystyczną czerwoną barwę. Surowiec znajduje zastosowanie w emulsjach, serach, olejkach oraz produktach do włosów i ust; rekomendowany poziom stosowania wynosi 1–2%, z możliwością zwiększenia zależnie od receptury.

Właściwości Fermira™ RedOil oceniano w szeregu badań in vitro oraz ex vivo obejmujących keratynocyty (NHEK), fibroblasty skóry właściwej (NHDF) oraz modele tkanki skórnej. Wyniki wskazały na wpływ składnika na markery związane z funkcjonowaniem bariery naskórkowej, ochroną antyoksydacyjną oraz utrzymaniem integralności macierzy zewnątrzkomórkowej.

W modelach komórkowych obserwowano m.in. wzrost ekspresji białek związanych z różnicowaniem i dojrzewaniem naskórka, a także modulację markerów związanych z metabolizmem i strukturą skóry. W badaniach z wykorzystaniem fibroblastów wykazano korzystny wpływ na parametry związane z utrzymaniem macierzy zewnątrzkomórkowej oraz ograniczenie ekspresji MMP-1, enzymu uczestniczącego w degradacji kolagenu. W modelu ex vivo zaobserwowano także korzystne zmiany markerów związanych z odnową naskórka i kondycją skóry.

Co istotne, analiza transkryptomiczna nie wykazała wzrostu kluczowych markerów prozapalnych, sugerując, że obserwowane procesy odnowy komórkowej zachodzą bez wyraźnej aktywacji odpowiedzi zapalnej.

Uzyskane wyniki sugerują, że Fermira™ RedOil może wspierać procesy związane z utrzymaniem bariery skórnej, ochroną przed stresem oksydacyjnym oraz zachowaniem prawidłowej struktury skóry. Należy jednak podkreślić, że obserwacje te pochodzą z badań laboratoryjnych i nie stanowią bezpośredniego potwierdzenia skuteczności gotowego produktu kosmetycznego.

ZymaLipid — struktura, sensoryka i biomimetyka

ZymaLipid (INCI: Linoleic/Oleic/Palmitic Acid) jest mieszaniną wolnych kwasów tłuszczowych, z wysokim udziałem kwasu oleinowego oraz obecnością kwasów linolowego i palmitynowego. W temperaturze pokojowej ma postać półstałą i upłynnia się w temperaturze zbliżonej do temperatury ciała. Pozwala łączyć kształtowanie struktury receptury z łatwością rozprowadzania i właściwościami emoliencyjnymi.

Cechą wyróżniającą kompleks jest dostarczanie lipidów w postaci wolnych kwasów tłuszczowych. W typowych olejach kosmetycznych kwasy tłuszczowe występują głównie jako składniki triglicerydów. ZymaLipid dostarcza ich w postaci wolnej, co ma znaczenie dla zachowania surowca w recepturze. Dzięki temu składnik może pełnić jednocześnie funkcje sensoryczne, strukturotwórcze oraz pielęgnacyjne. Surowiec nadaje aplikacji bogaty, odżywczy charakter i przyjemne odczucie na skórze. Może wspomagać stabilność emulsji jako lipidowy koemulgator. W kremach, balsamach, masłach do ciała i kosmetykach bezwodnych typowy poziom użycia wynosi 1–5%, zależnie od receptury i oczekiwanego efektu.

ZymaLipid dostarcza kwasów tłuszczowych występujących także w warstwie rogowej naskórka. Pozwala oprzeć dobór części fazy lipidowej na inspiracji naturalnym systemem lipidowym skóry, zgodnie z koncepcją biomimetyki.  ZymaLipid  jest również pierwszym na rynku kompleksem wolnych kwasów tłuszczowych pochodzenia fermentacyjnego stanowiącym alternatywę dla części tradycyjnych składników lipidowych opartych na surowcach palmowych.

Encapsulated Oil — lipidy w formie proszku

W przeciwieństwie do klasycznych olejów otrzymywanych po ekstrakcji i oczyszczaniu, Encapsulated Oil (INCI: Rhodotorula Ferment) dostarcza 45–55% lipidów wraz z naturalnie występującymi składnikami biomasy drożdżowej (około 10% białek i wolnych aminokwasów oraz około 5% glukanów, w tym beta- glukanów). Zawiera również karotenoidy, polifenole oraz naturalnie występujące składniki biomasy drożdżowej, takie jak witaminy z grupy B (m.in. niacyna i biotyna), tworząc wielofunkcyjny składnik aktywno-formulacyjny.

Badania antyoksydacyjne wykazały wysoką zdolność neutralizacji wolnych rodników i reaktywnych form tlenu, co można wiązać z obecnością karotenoidów i innych związków bioaktywnych. W badaniach in vitro prowadzonych na ludzkich keratynocytach naskórka (NHEK) zaobserwowano korzystny wpływ na markery związane z różnicowaniem i funkcjonowaniem bariery skórnej, wskazując na potencjał składnika w obszarze wspierania integralności naskórka i utrzymania jego prawidłowych funkcji.

Dzięki połączeniu frakcji lipidowej ze składnikami biomasy drożdżowej Encapsulated Oil może pełnić zarówno funkcje pielęgnacyjne, jak i formulacyjne. Może wpływać na konsystencję produktu oraz wspomagać stabilizację układów emulsyjnych. Zastosowania obejmują emulsje nawilżające, maski, produkty myjące oraz kosmetyki do pielęgnacji ciała. Dzięki naturalnej ciepłobrązowej barwie Encapsulated Oil może znaleźć zastosowanie również w kosmetykach kolorowych, wnosząc naturalny odcień do formulacji obok swoich właściwości pielęgnacyjnych i antyoksydacyjnych.

Dwa składniki w jednej recepturze

Wprowadzenie lipidów fermentacyjnych do receptur kosmetycznych otwiera nowe możliwości projektowania zarówno właściwości sensorycznych, jak i funkcji pielęgnacyjnych produktu. Dzięki zróżnicowanemu charakterowi surowców ÄIO technolodzy mogą łączyć klasyczne funkcje emoliencyjne z biomimetyką lipidową, obecnością naturalnych związków bioaktywnych oraz składników pochodzących z biomasy drożdżowej.Praktycznym przykładem połączenia różnych funkcji lipidów fermentacyjnych jest współpraca estońskiej marki tilk! z ÄIO. We wrześniu 2026 r. wprowadzono Skin Booster Face Cream zawierający Fermira™ RedOil i ZymaLipid. Nierafinowany olej ze związkami bioaktywnymi zestawiono z kompleksem wolnych kwasów tłuszczowych wpływającym na strukturę i sensorykę.

Surowce ÄIO są dostępne w Polsce w ofercie MEDICOS. Zapraszamy do kontaktu w sprawie próbek i dokumentacji technicznej oraz do sprawdzenia ich wpływu na konsystencję, rozprowadzanie i odczucie po aplikacji w Państwa formulacjach. Kontakt: kontakt@medicos.com.pl.