CMR w kosmetykach: które składniki znikają z formulacji po 2026 roku i dlaczego

Nowa klasyfikacja wybranych substancji chemicznych jako CMR ma bezpośrednie konsekwencje dla receptur kosmetycznych. Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/78, opublikowane w styczniu 2026 r. i stosowane od lutego 2026 r., uruchamia mechanizmy regulacyjne, które wymuszają zmiany w formulacjach, surowcach i dokumentacji bezpieczeństwa – niezależnie od dotychczasowej historii stosowania składników.

Nie tylko prawo – chemia decyduje o zgodności

Kluczowym aspektem rozporządzenia 2026/78 jest fakt, że nie odnosi się ono do „surowców kosmetycznych” jako takich, lecz do konkretnych substancji chemicznych, które mogą trafiać do kosmetyków różnymi drogami: jako składniki mieszanin, komponenty naturalnych surowców, zanieczyszczenia lub pozostałości technologiczne.

W praktyce oznacza to, że nawet receptury niezmieniane od lat mogą nagle znaleźć się poza zgodnością regulacyjną – nie z powodu zmiany funkcji składnika, lecz z uwagi na jego nową klasyfikację toksykologiczną.

Substancje zapachowe – naturalne pochodzenie nie chroni przed zakazem

Jedną z grup najbardziej dotkniętych skutkami rozporządzenia są substancje zapachowe, w szczególności te pochodzenia naturalnego. Związki takie jak methyl eugenol, estragole (methyl chavicol) czy safrole nie są dodawane do receptur jako samodzielne składniki, lecz występują naturalnie w olejkach eterycznych i kompozycjach zapachowych.

Zmiana ich klasyfikacji CMR powoduje, że:

• problemem przestaje być stężenie,
• kluczowe znaczenie ma sama obecność substancji,
• w wielu przypadkach jedynym rozwiązaniem staje się wymiana całej kompozycji zapachowej.

Dla działów R&D oznacza to konieczność pełnej transparentności składu zapachów oraz ścisłej współpracy z dostawcami kompozycji.

Pigmenty i surowce mineralne – ślady, które mają znaczenie

Rozporządzenie 2026/78 ma również istotne konsekwencje dla pigmentów nieorganicznych i surowców mineralnych. Związki niklu, kobaltu czy chromu (VI) mogą występować w kosmetykach nieintencjonalnie – jako zanieczyszczenia pigmentów, miki, tlenków lub filtrów mineralnych.

Nowa klasyfikacja CMR sprawia, że:

• argument „technicznie nie do uniknięcia” traci znaczenie,
• konieczne staje się zaostrzenie limitów śladowych,
• wzrasta rola analiz partii surowców i kontroli dostawców.

W praktyce ta sama receptura może być zgodna lub niezgodna z przepisami w zależności od źródła surowca.

Rozpuszczalniki i składniki pomocnicze – niewidoczny problem formulacyjny

Część substancji objętych rozporządzeniem trafia do kosmetyków jako:

• rozpuszczalniki ekstrakcyjne,
• nośniki substancji czynnych,
• pozostałości po procesach technologicznych.

Nie są one widoczne w koncepcji produktu, lecz mają znaczenie regulacyjne. W efekcie analiza INCI przestaje być wystarczająca – konieczne jest zrozumienie pełnej ścieżki technologicznej surowca, w tym składu półproduktów i koncentratów.

Nano i non-nano – ta sama substancja, różne konsekwencje

Dodatkowym poziomem złożoności są substancje występujące w różnych formach fizycznych. W przypadku nanomateriałów producent musi uwzględnić jednocześnie:

• klasyfikację chemiczną,
• formę zastosowania,
• spójność CPSR i notyfikacji.

Zmiana klasyfikacji CMR może mieć inne skutki dla formy nano i non-nano, nawet przy identycznej nazwie INCI.

Luty 2026 jako realny punkt graniczny

Data rozpoczęcia stosowania przepisów – luty 2026 r. – wyznacza granicę, po której:

• produkty niespełniające wymogów nie mogą być wprowadzane do obrotu,
• dokumentacja bezpieczeństwa musi odzwierciedlać nowe klasyfikacje,
• obecność substancji CMR, nawet śladowa, staje się krytyczna.

W praktyce oznacza to, że decyzje o reformulacji, zmianie dostawcy lub wycofaniu produktu muszą zostać podjęte z dużym wyprzedzeniem.

Co to oznacza dla branży kosmetycznej

Rozporządzenie (UE) 2026/78 pokazuje wyraźnie, że zgodność regulacyjna w kosmetyce przestaje być wyłącznie kwestią prawa, a staje się zagadnieniem stricte chemicznym i technologicznym. O bezpieczeństwie produktu nie decyduje już tylko funkcja składnika, lecz jego pełny profil toksykologiczny, pochodzenie i forma występowania.

Dla producentów oznacza to konieczność:

• pogłębionej analizy surowców, a nie tylko receptur,
• ścisłej współpracy z dostawcami na poziomie danych chemicznych,
• traktowania zmian regulacyjnych jako elementu strategii R&D i jakości.

Rozporządzenie 2026/78 nie jest wyjątkiem, lecz kolejnym sygnałem kierunku, w jakim zmierza europejska regulacja kosmetyczna – w stronę prewencji, ograniczania ryzyka już na etapie projektowania formulacji i coraz większej odpowiedzialności po stronie producenta.