Smog i jego wpływ na skórę i działanie kosmetyków antysmogowych

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oceniła jakość powietrza w ponad trzech tysiącach miast (103 kraje). Na tej podstawie w 2016 roku powstał raport, który wskazuje, że w pierwszej 50 najbardziej zanieczyszczonych aglomeracji Europy są aż 33 miasta leżące na terenie Polski!

Kryterium prowadzonej oceny była średnia z rocznej zawartości pyłów o średnicy 2,5μm (PM 2,5). Im wyższe były wyniki dla tego parametru tym gorsza jakość powietrza. Inne badania prowadzone przez niezależne instytucje potwierdzają, że z roku na rok stan powietrza w Polsce nie ulega znaczącej poprawie.

Z zanieczyszczeniem powietrza wiąże się zjawisko smogu, który obecny jest w większych aglomeracjach, ale także w mniejszych miejscowościach i ma negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Oddychanie zanieczyszczonym powie-trzem osłabia funkcjonowanie układu oddechowego czy sercowo-naczyniowego. Ponadto substancje obecne w smogu wpływają negatywnie na skórę, z którą mają bezpośredni kontakt. Potwierdzono ścisły związek pomiędzy starzeniem skóry, a jakością powietrza w tym z szybkością pojawiania się zmarszczek i przebarwień.

Aktualnie wiele mniejszych, jak i większych firm kosmetycznych ma w swojej ofercie produkty tzw. przeciwsmogowe czy antypollution. Główne kierunki ich działania, zgodnie z przekazem marketingowym, to ochrona przed wolnymi rodnikami, które obecne są w smogu oraz tworzenie barier ograniczających bezpośredni kontakt zanieczyszczeń ze skórą.

Co to jest smog?

Smog jest bezpośrednio związany z zanieczyszczeniem powietrza, a terminem „zanieczyszczenie powietrza” określa się obecność w atmosferze substancji stałych, ciekłych i gazowych w takich ilościach, które ujemnie wpływają na zdrowie człowieka. Do głównych zanieczyszczeń powietrza zalicza się pyły o niewielkich cząsteczkach, dwutlenek węgla, dwutlenek siarki, spaliny samochodowe i zawarte w nich tlenki węgla, azotu, węglowodory aromatyczne, związki ołowiu i inne. Konsekwencją czy też następstwem zanieczyszczenia powietrza jest powstanie specyfi cznego zjawiska atmosferycznego, czyli smogu (z języka angielskiego: smoke (dym) i fog (mgła)). Powstaje on w sprzyjających warunkach meteorologicznych i w wyniku kumulacji zanieczyszczeń ulegających reakcjom chemicznym, które prowadzą do powstania tzw. „pyłu wtórnego”.

Wiele osób uważa, że somg to problem pojawiający się głównie zimą, ale nie jest to do końca prawda. W zależności od składu, charakteru, miejsca i czasu występowania wyróżniamy dwa rodzaje smogu; smog londyński i smog kalifornijski.

Smog londyński (aerozolowy, zimowy, czarny, siarkowy) występuje zimą przy temperaturze bliskiej 0°C. Składają się na niego przede wszystkim dwutlenek siarki i pyły pochodzące ze spalania węgla, szczególnie tego niskiej jakości oraz surowców ropopochodnych. Zanieczyszczenia te w połączeniu z parą wodną sprzyjają tworzeniu zawieszonego w powietrzu kwasu  siarkowego. Smog ten znacząco ogranicza widoczność, powoduje korozje elewacji czy karoserii samochodów, ale przede wszystkim bardzo negatywnie wpływa na zdrowie ludzi. Wywołuje kłopoty z oddychaniem (duszności), zaburza pracę układu krążenia, jak również działa drażniąco na oczy czy skórę.

Drugi typ smogu, czyli smog kalifornijski (fotochemiczny, typu Los Angeles) może powstać wiosną i latem przy temperaturze przekraczającej 25°C. Problem ten dotyczy głównie większych miast. Pojawia się w troposferze przy wysokich stężeniach ozonu, tlenku węgla, dwutlenku siarki, tlenków azotu i pyłów zawieszonych w atmosferze. Promieniowanie UV działając na te zanieczyszczenia inicjuje reakcje chemiczne w wyniku, których powstają toksyczne związki. Substancje te w kontakcie ze skórą mogą prowadzić do powstawania mutacji i zwiększenia ryzyka różnych nowotworów, w tym czerniaka.

Wpływ smogu na skórę

Publikowane w literaturze źródłowej badania skupiają się przede wszystkim na wpływie zanieczyszczonego powietrza na zdrowie ludzi, głównie na funkcjonowanie układów: oddechowego i sercowo-naczyniowego. Dodatkowo coraz więcej miejsca poświęca się w nich wpływowi smogu na integralność i zaburzania w funkcjonowaniu bariery, jaką przed czynnikami zewnętrznymi stanowi skóra. W artykule opublikowanym na łamach Roczników bezpieczeństwa międzynarodowegow 2017 roku stwierdzono, że jednym z głównych problemów zdrowotnych (wymieniony na 5 miejscu) wynikających z nadmiernej ekspozycji na zanieczyszczone powietrze są różnego rodzaju choroby skóry.

Stwierdzono,  że  pyły  –  cząsteczki  stałe o niewielkich rozmiarach (PM2,5, PM10) zawieszone w smogu indukują stres oksydacyjny w skórze. Przyczyniają się do powstawania reaktywnych form tlenu, które wywołują stany zapalne. Potwierdzono to badając indukcję prozapalnych cytokin tj. IL-1α, IL-8 czy TNF-α. Dodatkowo reaktywne formy tlenu (ROS) i rodnik hydroksylowy indukują produkcję metaloproteinaz (MMP-1, MMP-2 i MMP-9), które to z kolei wpływają na degradacje kolagenu i tym samym przyspieszają starzenie skóry. Natomiast policykliczne  węglowodory  aromatyczne,  które  obecne  są w zanieczyszczonym powietrzu zwiększają ryzyko nowotworów i innych chorób skóry. Na podstawie prowadzonych badań i obserwacji naukowcy sugerują, że zewnętrzna aplikacja substancji o działaniu przeciwrodnikowym i przeciwzapalnym może zmniejszać ryzyko występowania chorób skóry indukowanych smogiem. Oczywiście najważniejsza jest i tak walka ze smogiem i ograniczanie jego powstawania w atmosferze.

Kosmetyki antysmogowe

Analizując dostępne na rynku kosmetyki, które w swojej deklaracji nawiązują do smogu i działania antysmogowego widać kilka głównych kierunków ich działania. Z wiadomych względów zawierają one przeciwutleniacze (np. witaminę E i C oraz surowce pochodzenia roślinnego bogate we flawonoidy) czy filtry absorbujące i/lub odbijające promieniowanie UV. Zatem kosmetyki te mają chronić skórę przed wolnymi rodnikami obecnymi w smogu lub tymi, które generowane są bezpośrednio w skórze, na skutek działania zanieczyszczonego powietrza lub promieniowania słonecznego. Deklaracje tytułowych kosmetyków często nawiązują także do działania przeciwzapalnego czy przyspieszającego regenerację skóry. Tu jako składniki aktywne można wymienić alantoinę, pantenol czy oleje bogate w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe  (NNKT).  Dodatkowo  w  przekazie  marketingowym znajdziemy informacje, iż warstwy okluzyjne, które pozostają na skórze po aplikacji kosmetyku ograniczają możliwość bezpośredniego kontaktu substancji zawartych w smogu ze skórą. Innym często podkreślanym motywem jest konieczność dokładnego i częstego oczyszczania skóry oraz włosów. Ma to na celu ograniczyć nadmierną i zbyt długą ekspozycję skóry czy włosów na substancje szkodliwe. I tu dostępnych jest szereg produktów, których celem jest dokładne zmywanie zabrudzeń, również tych związanych ze smogiem. W tych produktach poza typowymi substancjami myjącymi znajdziemy m.in. węgiel aktywny, który ma neutralizować związki niekorzystnie wpływające na funkcjonowanie bariery naskórkowej. Polecane są także peelingi, najczęściej ziarniste, które usuwają zrogowaciały naskórek i to co się na nim znajduje. Inną metodą dokładnego oczyszczenia skóry jest zastosowaniem produktów np. z kwasem azelainowym czy kojowym, które ułatwiają eksfoliacje i działają przeciwzapalnie.

W  celu  ograniczenia  negatywnego  wpływ  smogu  czy promieniowania UV na skórę niekoniecznie trzeba szukać kosmetyków, które mają deklarowane działanie antysmogowe. Należy czytać etykiety i przeglądać listę surowców, aby dokonywać świadomych wyborów. Najważniejsza jest prewencja, czyli kosmetyki stosowane w ciągu dnia powinny zawierać filtry UVA i UVB, substancje przeciwrodnikowe, przeciwzapalne i np. przyspieszające regenerację skóry. Dobrze jest poszukiwać nowych, często innowacyjnych rozwiązań. Do takich możemy zaliczyć działanie na skórę enzymów, fotoliazy i endonukleazy. Enzymy, te jak sugerują ich producenci, „naprawiają” materiał genetyczny, który został uszkodzony przez UV. Zmniejszają także ryzyko wystąpienia reakcji zapalnych. Fotoliaza i endonukleaza obecna jest w surowcach, które według nomenklatury INCI znajdziemy pod nazwami, odpowiednio Plankton Extract i Microccoccus Lysate. Dodatkowo dla fotoliazy potwierdzono zwiększenie efektywności działania,  kiedy zawierający ją ekstrakt zamknięto w liposomach. Liposomy  zwiększyły szybkość transportu przeznaskórkowego omawianego enzymu.

Do innych stosunkowo nowych rozwiązań, dla których potwierdzono korzystny wpływ na skórę, możemy zaliczyć działanie ektoiny. Jest ona cyklicznym aminokwasem produkowanym przez mikroorganizmy. Wykazano, że o ponad 50% zmniejsza uszkodzenia  skóry wywołane promieniowaniem z zakresu UV/VIS w odniesieniu do skóry nietraktowanej badanym związkiem.

Podsumowanie

Ilość obecnych  w  powietrzu  substancji,  które  nie  są obojętne dla zdrowia ludzi, zwierząt czy roślin zwiększa się. Wpływ ten może być bezpośredni, gdyż oddychamy powietrzem zawierającym ozon troposferyczny, dwutlenek siarki czy tlenek azotu oraz pyły o średnicach mniejszych niż 10μm (PM10 czy PM 2,5) i bezno(a)piren. Ponadto substancje szkodliwe przenikają do gleby, wód gruntowych i roślin, co w pośredni sposób przekłada się na ludzkie zdrowie.

W przypadku ochrony przed smogiem, jak i innymi egzogennymi czynnikami, które przyspieszają starzenie skóry najlepiej sprawdza się ochrona. Co to znaczy w przypadku kosmetyków, czyli zewnętrznej aplikacji mieszaniny wielu substancji na skórę? Otóż należy poszukiwać i stosować produkty, które zawierają substancje przeciwrodnikowe, gdyż jak wspomniano wcześniej, to wolne rodniki w tym reaktywne formy tlenu wpływają destrukcyjnie na różne warstwy i elementy strukturalne skóry. W kosmetykach antysmogowych nie powinno również zabraknąć filtrów promieniochronnych. Dodatkową zaletą tego typu wyrobów będzie działanie przeciwzapalne i  łagodzące  ewentualne  podrażnienia. Należy również pamiętać o dokładnym i codziennym oczyszczaniu skóry i włosów, w celu usunięcia składników smogu.

Dr inż. Karolina Leleń-Kamińska
SelfCOSMETICS, consulting, szkolenia, recepturowanie

 

Artykuł pochodzi z kwartalnika "Świat Przemysłu Kosmetycznego" 1/2019

Udostępnij materiał w

Nowości kosmetyczne

  • 3177

    BASF: Nowa koncepcja spersonalizowanych kosmetyków

    Coraz więcej osób uważa czynności pielęgnacyjne za klucz do indywidualizmu i różnorodności. BASF spełnia rosnące oczekiwania konsumentów dotyczące produktów kosmetycznych odzwierciedlających ich indywidualne potrzeby i niuanse ich codziennego życia dzięki nowej koncepcji spersonalizowanych kosmetyków. Czytaj dalej

  • 2537

    Sei bellissima! Jesteś piękna! Trendy w manicure na sezon wiosna / lato 2017 od Nails Company

    Tegoroczna wiosna zapowiada się wyjątkowo soczyście! Po jesiennych trendach w manicure, w których królowały bardziej stonowane odcienie lakierów, nadchodzi czas na prawdziwie kolorystyczny zawrót głowy! Nails Company wita wiosnę serią rajskich błękitów, dziewczęcych różów oraz apetycznych neonów. Czytaj dalej

  • 3333

    Wakacyjny niezbędnik od Tołpa

    Radośni, wypoczęci i wyluzowani...tacy jesteśmy na wakacjach. Może tegoroczne lato pogodą nas nie rozpieszcza, ale to nie jest przeszkodą, żeby mieć dobry nastrój. Jesteście już na wakacjach? A może upragniony wypoczynek jeszcze przed Wami?Nawet jeśli w tym roku będzie trochę inaczej to pomyślcie choćby o weekendowym wypadzie. Bez względu na to, czy planujecie urlop na wsi, w górach, nad morzem czy na Mazurach, teraz lub w innym terminie, warto mieć pod ręką zestaw minikosmetyków. Mówimy o nich "minisy" ponieważ...są małe. Czytaj dalej

  • 3331

    ROSE for skin – tajemnica młodości

    W kosmetyce róże stosowano już w starożytnych Chinach, Grecji czy w Rzymie. Wykorzystywano napary, oleje oraz owoce jako panaceum na wiele schorzeń i dolegliwości. Do dziś róża jest składnikiem wielu kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji cery naczynkowej, trądzikowej, a także dojrzałej, poszarzałej i zmęczonej. Olejki i ekstrakty różane działają bowiem antyoksydacyjnie, łagodząco, tonizująco i antybakteryjnie. Czytaj dalej

  • 3320

    Lato w stylu ZEW for men – poznaj limitowane wakacyjne propozycje polskiej marki

    Na letni sezon 2020 marka ZEW for men przygotowała dla wszystkich mężczyzn aż trzy limitowane, wakacyjne zestawy, które zapewnią profesjonalną pielęgnację i higienizację w nawet najbardziej wymagających warunkach. Latem męska skóra wymaga szczególnej pielęgnacji i dogłębnego oczyszczenia – eksperci marki zadbali, aby Panowie poczuli świeżość i komfort, bez względu na to, czy spędzają wakacje w mieście, czy w podróży. Czytaj dalej

  • 3319

    Codzienna higiena stóp latem

    Jak dbać o stopy, aby podczas gorących, letnich dni naskórek był zdrowy i ładnie wyglądał? Czytaj dalej

  • 3318

    Żele pachnące latem, czyli nowości od Hagi Cosmetics

    Już w najbliższym miesiącu firma Hagi Cosmetics wprowadza na rynek 3 nowe żele pod prysznic. Wszystkie produkty powstały na bazie naturalnych składników: ekstraktów roślinnych, olejków eterycznych i delikatnych substancji myjących. Każdy z nich ma inny charakterystyczny zapach: ziołowo-kwiecistej łąki, soczystych malin i tropikalnej wyspy. Żele pod prysznic to nowość w kategorii produktowej Hagi. Opakowania kosmetyków zostały wykonane z materiałów z recyklingu. Czytaj dalej

  • 3314

    Letnie bestsellery IsaDory dostępne na douglas.pl

    Lato jest zawsze wyzwaniem dla naszego makijażu. Nie chcemy na siebie nakładać niezliczonej ilości podkładu czy korektora, bo za chwilę może on się roztopić pod wpływem temperatury. Stawiamy wtedy na delikatne krycie, muśnięcie kolorem czy wodoodporne formuły. Takie kosmetyki posiada w swojej ofercie od lat marka IsaDora, która w lipcu wróciła z wybranymi produktami na stronę perfumerii douglas.pl. Czytaj dalej

  • 3313

    W WALCE ZE ZMARSZCZKAMI WOKÓŁ OCZU

    Zmarszczki pod oczami to zmora wielu osób, a w szczególności kobiet. Skóra w tym miejscu jest wyjątkowo cienka i wrażliwa. Znacznie szybciej traci wodę, elastynę oraz kolagen przez co, staje się pomarszczona, dodając lat. Pozbycie się zmarszczek pod oczami jest trudne i wymaga systematyczności, dlatego zdecydowanie łatwiej jest zapobiegać ich powstawaniu. Podpowiadamy, które produkty warto wypróbować. Czytaj dalej

  • 3312

    KOMPLEKSOWA OCHRONA PRZECIWBAKTERYJNA I PIELĘGNACJA DŁONI OD BARWA COSMETICS!

    Szacuje się, że codziennie dotykamy dłońmi swojej twarzy nawet kilkaset razy! Sprzyja to przenoszeniu wielu chorób, ale także osłabianiu bariery ochronnej skóry przez bakterie, a w konsekwencji jej nadmierne przesuszanie. Najważniejszym elementem profilaktyki jest systematyczne dbanie o higienę i częste mycie rąk. Sprzymierzeńcem w walce z drobnoustrojami znajdującymi się na naszej skórze, są specjalistyczne mydła i żele antybakteryjne. Czytaj dalej

  • 3305

    Kryjący błyszczyk do ust Cover Gloss

    Błyszczyk do ust o mocnym kolorze i satynowym wykończeniu. Intensywnie kryjąca, kremowa formuła sprawia, że usta pozostają niesamowicie błyszczące, wyrafinowane i podkreślone kolorem przez długi czas. Olejek arganowy dodatkowo pielęgnuje i nawilża usta, sprawiając, że są gładkie i kuszące. Teraz w nowym, większym opakowaniu! Pojemność: 10ml Cena: 21,99zł Czytaj dalej

  • 3304

    Intensywnie czarna kredka do oczu ROYAL PENCIL

    Marzysz o efekcie głębokiej i odważnej czerni na powiece? Czarna kredka do oczu z oferty Pierre René pomoże Ci spełnić to marzenie! To unikatowy produkt, którego nie powinno zabraknąć w kosmetyczce żadnej kobiety i profesjonalnej makijażystki. Nasza intensywnie czarna kredka wyróżnia się delikatną, kremową formułą, która gwarantuje komfortową aplikację i łatwość blendowania. To produkt, który z pewnością spotka się z uznaniem wszystkich fanek profesjonalnego makijażu! Czytaj dalej

  • 3303

    Oczyszczający żel do rąk - Hand Cleansing Gel 50 ml

    Oczyszczający żel do rąk o właściwościach antybakteryjnych. Zawiera 70% alkohol oraz nawilżający ekstrakt z aloesu i glicerynę. Dłonie są czyste, bezpieczne i bez podrażnień.Skutecznie oczyszcza i odświeża dłonie bez użycia wody. Cena: 7,99zł Pojemność: 50ml Czytaj dalej

  • 3289

    ZATRZYMAJ CZAS Z LINIĄ KREMÓW PRZECIWZMARSZCZKOWYCH OD NIVEA

    Potrzeby skóry zmieniają się wraz z wiekiem. Z biegiem lat nasza cera stawia nam coraz większe wyzwania, także w kwestii jej pielęgnacji. Linia kremów przeciwzmarszczkowych od NIVEA z Olejkami Młodości inspirowanych potrzebami cery w różnym wieku, zadba o piękny i młody wygląd kobiet po 45-tym, 55-tym i 65-tym roku życia. Czytaj dalej

  • 3285

    NOWOŚĆ: Wysuwane pędzle od Real Techniques idealne na podróż!

    Pakując się w podróż, mamy wielki dylemat. Czy zapakować wszystkie swoje kosmetyki i akcesoria do makijażu? A jak czegoś mi zabraknie podczas wykonywania makijażu? W takich sytuacjach potrzebujemy akcesoriów wielofunkcyjnych. Real Techniques nadchodzi z pomocą! Oferta marki zostaje poszerzona o trzy wysuwane, nowe pędzle: do podkładu, pudru oraz różu, które zostały stworzone specjalnie dla Twojej wygody w podróży. Czytaj dalej

Czytaj inne

Ciekawostki ze świata

Partner serwisu

Partner serwisu
Partner
serwisu

Współpracujemy z

  •  http://www.kosmetyczni.pl/
  •  http://www.kosmetyki-detergenty.pl/
  •  http://www.kosmetyka.edu.pl/
  •  http://swiat-przemyslu-farmaceutycznego.pl/
  •  http://swiat-przemyslu-kosmetycznego.pl/