Kosmetyki probiotyczne

Branża kosmetyczna stale się rozwija i cechuje ją wysoka dynamika wzrostu (około 10% rocznie). Główny nacisk kładzie się na zaspokajanie potrzeb konsumentów oraz budowanie z nimi relacji opartej na zaufaniu i lojalności. Największym segmentem rynku kosmetycznego są kosmetyki do pielęgnacji skóry (przede wszystkim produkty do pielęgnacji twarzy). O ciągłym rozwoju świadczą stale pojawiające się nowe rozwiązania, formulacje czy stosowane surowce.

W obecnych czasach mamy do czynienia ze starzejącym się społeczeństwem. Wzrost długości życia wymusza na producentach tworzenie linii produktów skierowanych do tej grupy wiekowej. Dlatego też stale poszukiwane są substancje o właściwościach anti-aging, które mają m.in. zapobiegać przedwczesnemu starzeniu się skóry, powodować spłycenia zmarszczek oraz pobudzać komórki do produkcji kolagenu (wzrost elastyczności i jędrności skóry).

Skóra jako największy organ stanowi podstawową barierę ciała i chroni organizm przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, m.in. środowiskiem, stresem, szybkim tempem życia, zanieczyszczeniami czy smogiem. Niezwykle istotne jest dbanie o prawidłowy mikrobiom skóry. Na skórze człowieka obecne są miliony mikroorganizmów, które różnią się w zależności od lokalizacji, co jest powiązane z ilością gruczołów potowych oraz produkcją łoju. Ogół organizmów zasiedlający różne lokalizacje na ciele charakteryzuje się obecnością zarówno mikroorganizmów o działaniu korzystnym (komensale), jak i szkodliwym (patogeny). Równowaga pomiędzy tymi grupami zapewnia nam zdrowy wygląd skóry. W przypadku zachwiania tej homeostazy zaczynają pojawiać się problemy, np. trądzik, podrażnienia czy wysuszanie skóry. Działanie takich czynników jak stres, stosowanie zbyt agresywnych środków myjących, konserwanty, nieodpowiednia dieta, przyjmowanie niektórych leków czy czynniki środowiskowe z łatwością zaburzają równowagę mikrobiologiczną. Dochodzi wtedy do nadmiernego wzrostu drobnoustrojów patogennych na skórze, m.in. Cutibacterium acne, Staphylococcus aureus, Corynebacterium minutissimum, które są odpowiedzialne za powstawanie stanów zapalnych, niedoskonałości (zmiany trądzikowe, wypryski), trądzik różowaty czy atopowe zapalenie skóry.

Mechanizm działania probiotyków

Obecnie obserwujemy wzrost liczby osób borykających się z problemami skórnymi, mających cerę wrażliwą i alergiczną. Z tych powodów firmy kosmetyczne stale poszukują nowych rozwiązań czy składników. Najnowszym trendem staje się stosowanie probiotyków oraz prebiotyków w formulacjach kosmetycznych. Ich korzystny wpływ na zdrowie człowieka od dawna opisywany jest w piśmiennictwie i głównie dotyczy właściwości prozdrowotnych w jelitach oraz stymulowania odporności. Istotne jest rozróżnianie tych dwóch form. Zgodnie z definicją FAO/WHO probiotyki to niepatogenne, żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości, wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Do tej grupy zaliczamy głównie bakterie z rodzaju Lactobacillus (acidophilus, lactis, casei, bulgaricus, plantarum) i Bifidobacterium (breve, longum, reuteri), które należą do bakterii kwasu mlekowego, oraz drożdże Saccharomyces i szczepy bakterii Bacillus (subtitis).

Najważniejsze cechy szczepów probiotycznych to:

  • hamowanie rozwoju bakterii chorobotwórczych,
  • produkcja witamin,
  • stymulacja układu immunologicznego,
  • wytwarzanie kwasów organicznych, aminokwasów i enzymów,
  • produkcja substancji o działaniu przeciwbakteryjnym (tzw. bakteriocyny).

Z kolei prebiotyki to składniki nieprzyswajalne, wykazujące korzystny wpływ na organizm gospodarza przez selektywne stymulowanie wzrostu oraz aktywności szczepów bakterii probiotycznych zdolnych do ich fermentowania. W kosmetykach występują głównie w postaci poli- i oligosacharydów, w tym inuliny. Naturalne prebiotyki możemy spotkać w takich produktach jak płatki owsiane, karczochy, banany, czosnek czy cebula.

Prebiotyki i probiotyki są ze sobą powiązane, ponieważ rozwój szczepów bakterii uwarunkowany jest przez dostępność prebiotyków, czyli substancji odżywczych. Są one potrzebne do prawidłowego funkcjonowania i rozwoju flory bakteryjnej. Dlatego wiele produktów jest wzbogacanych w składniki prebiotyczne. Synbiotyk to właśnie połączenie egzogennego probiotyku z odpowiednim prebiotykiem, który korzystnie oddziałuje na szczep probiotyczny. W 2008 roku do literatury naukowej dodano pojęcie postbiotyku, czyli substancji produkowanych przez szczepy probiotyczne. Związki te wykazują bezpośrednio lub pośrednio działania prozdrowotne. Liczne badania dowodzą, iż pozytywny wpływ na organizm ludzki mają również białka zawarte w lizatach drobnoustrojów, które można często spotkać w recepturach kosmetycznych.

Probiotyki a pozytywny wpływ na stan skóry

Dobroczynne działanie probiotyków znane jest głównie z produktów spożywczych, takich jak przetwory mleczne czy kiszonki. Kojarzymy je również z suplementami diety, przyjmowanymi jako wsparcie przy antybiotykoterapii. Natomiast coraz więcej mówi się o ich pozytywnym wpływie na stan skóry. Najnowsze odkrycia pozwalają probiotykom wkroczyć na rynek kosmetyczny, gdzie ich rola okazuje się ogromna. Na powierzchni tworzą aktywną tarczę, która zabezpiecza skórę przed szkodliwym działaniem drobnoustrojów patogennych, alergenów oraz zanieczyszczeń. Ochronne działanie przeciwdziała przedwczesnemu starzeniu się skóry oraz zwiększa jej nawilżenie i elastyczność. Probiotyki i prebiotyki stosowane w kosmetykach mają ogromny potencjał ukierunkowany nie tylko na pielęgnację. Pomagają one zwalczać liczne stany zapalne poprzez zmniejszanie nadwrażliwości oraz łagodzenie zmian związanych z trądzikiem.

Wzrost zainteresowania zastosowaniem probiotyków w przemyśle kosmetycznym owocuje coraz większą liczbą publikacji naukowych. Nowe doniesienia potwierdzają działanie ochronne probiotyków na skórę poprzez regulację immunologiczną komórek i cytokin prozapalnych. Istotna jest również wartość pH skóry, która wynosi około 4,5-5,0, co świadczy o kwaśnym odczynie. Bakterie probiotyczne pomagają w jego utrzymaniu, chroniąc przed mikroorganizmami patogennymi, którym sprzyja bardziej obojętne lub nawet zasadowe pH.

Powszechnie stosowane probiotyki to głównie żywe kultury bakterii kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus. Wchodzą one w skład naturalnej flory bakteryjnej człowieka, a podczas fermentacji cukrów produkują kwas mlekowy i inne substraty.

W kosmetyce szerokie zastosowanie znalazła lewoskrętna forma kwasu mlekowego, która jest czynna biologicznie. Pozytywnie wpływa na poziom nawilżenia skóry, wykazuje właściwości antybakteryjne oraz poprawia wygląd skóry z przebarwieniami czy niedoskonałościami potrądzikowymi. Ponadto kwas mlekowy stymuluje produkcję ceramidów i odbudowę bariery ochronnej skóry.

Probiotyki w składnikach kosmetycznych

Użycie probiotyków jako składnik w kosmetykach wiąże się ze zmianą mikroflory. Szczepy probiotyczne posiadają zdolność do wytwarzania substancji o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych oraz kolonizując naszą skórę, uniemożliwiają wzrost bakteriom patogennym. Ponadto potrafią regulować stopień nawilżenia skóry, przez co przyczyniają się do poprawy cery i opóźniają procesy starzenia. Jednym słowem, najważniejsze funkcje, jakie pełnią probiotyki, to głównie rola ochronna, odżywcza oraz immunostymulująca.

Producenci kosmetyków napotykają jednak na problem techniczny z utrzymaniem stabilności i trwałości żywych szczepów probiotycznych w kosmetykach. Istnieje stała potrzeba rozwoju wiedzy na ten temat, doskonalenie technologii oraz poszukiwanie odpowiednich sposobów konserwacji takiego wyrobu. Dlatego do tej pory częściej stosuje się w recepturach prebiotyki lub lizaty komórkowe, zgodnie z podziałem:

  • kosmetyki z probiotykami są to kosmetyki, które zawierają żywe bakterie probiotyczne,
  • kosmetyki z prebiotykami dostarczają skórze substancje, które są źródłem pożywienia dla dobrych bakterii i stymulują ich wzrost,
  • kosmetyki synbiotyczne, czyli preparaty łączące żywe kultury bakterii probiotycznych oraz prebiotyki, czyli substancje, które zapewniają im przyjazne środowisko rozwoju,
  • kosmetyki z lizatami zawierają w swoim składzie martwe, rozbite komórki bakterii probiotycznych.

Kosmetyki probiotyczne dostępne na rynku

Na rynku kosmetycznym pojawiły się firmy, które żywe kultury bakterii ustabilizowały poprzez hermetyzację. W takim produkcie szczepy probiotyczne aktywują się dopiero w momencie kontaktu z wilgotną skórą. W recepturze istotne znaczenie ma również zastosowany konserwant, który może działać bójczo również na dodane żywe kultury bakteryjne. Dlatego ważne jest, jaki zostanie użyty układ konserwujący.

Na polskim rynku kosmetyki probiotyczne obejmują głównie takie produkty jak:

płyny do higieny intymnej z bakteriami kwasu mlekowego (Lactobacillus acidophilus). Bakterie te utrzymują prawidłowe pH pochwy, nie dopuszczając do zakażeń bakteryjnych
oraz grzybiczych.
kremy i żele myjące do twarzy z bakteriami z rodziny Lactobacillus (casei, acidophilus, plantarum i inne), które pozwalają na utrzymanie właściwej flory bakteryjnej na powierzchni skóry. Pomagają w leczeniu osób z trądzikiem i innymi zakażeniami skóry.
balsamy i żele myjące do ciała wspomagają skórę ze zmianami atopowymi i innymi alergicznymi problemami. Łagodzą swędzenie, zmniejszają suchość skóry i przyspieszają gojenie drobnych uszkodzeń.
szampony z probiotykami pomagają podczas kłopotów z łupieżem. Jego główną przyczyną są grzyby chorobotwórcze, które pojawiają się na skórze, gdy zaburzona jest np. równowaga bakteryjna.
pasty do zębów z probiotykami, utrzymujące właściwy poziom mikroflory w ustach.

Powyższe preparaty skutecznie zwalczają zmiany trądzikowe i inne stany zapalne skóry. Poprzez wytwarzanie substancji antybakteryjnych oraz stymulację produkcji ceramidów wzmacniają system odpornościowy skóry, pomagają w odbudowie i utrzymaniu jej bariery ochronnej. Dzięki temu niwelują szkodliwy wpływ czynników środowiskowych, w miesiącach letnich potrafią chronić naskórek przed działaniem promieni słonecznych oraz łagodzić skutki oparzeń słonecznych. Minimalizują oksydacyjny stres komórek wywoływany przez wszechobecne wolne rodniki oraz przywracają prawidłowy poziom pH skóry, dzięki czemu można im przypisać efektywną profilaktykę przeciwstarzeniową. Kosmetyki zawierające prei probiotyki polecane są również po zabiegach złuszczających lub z użyciem lasera, ponieważ sprzyjają szybszej regeneracji skóry. Ponadto uelastyczniają oraz przyczyniają się do zmiękczania skóry niezależnie od jej typu. Jak widać, korzyści wynikających z obecności preparatów probiotycznych jest wiele. Nic dziwnego, że producenci kosmetyków stale poszukują nowych rozwiązań oraz możliwości ich zastosowania. Dziedzina ta ciągle się rozwija i w najbliższych latach będzie stanowić ważny segment w pielęgnacji skóry.

Bibliografia

1. Bouilly-Gauthier D, Jeannes C, Maubert Y i wsp. Clinical evidence of benefits of a dietary supplement containing probiotic and carotenoids on ultravioletinduced skin damage. Br J Dermatol 2010; 163:536-43.
2. Brodmann T, Endo A, Gueimonde M, Vinderola G, Kneifel W, de Vos WM, Salminen S, Gómez-Gallego C. Safety of Novel Microbes for Human Consumption: Practical Examples of Assessment in the European Union. Front Microbiol 2017, 8: 1725.
3. Klaunig JE, Kamendulis LM, Hocevar BA. Oxidative stress and oxidative damage in carcinogenesis. Toxicol Pathol 2010; 38:96-109.
4. Kondycja mikrobiomu a piękna skóra. LNE, 123,2/2019:106-109.
5. Lee D, Huh C, Ra J i wsp. Clinical evidence of effects of Lactobacillus plantarum HY7714 on skin aging: A randomized, double blind, placebo-controlled study. J Microbiol Biotechnol 2015; 25(12):2160-8.
6. Markowiak P, Śliżewska K. Effects of Probiotics, Prebiotics, and Synbiotics on Human Health. Nutrients 2017, 9(9): 1021.
7. Report of a Joint FAO/WHO Working Group on Drafting Guidelines for the Evaluation of Probiotics in Food; London, Ontario, Canada, 30 kwietnia – 1 maja 2002.

Dr n. med. Diana Kurkowska
Kierownik ds. badań i rozwoju, Bioteam

Artykuł został opublikowany w kwartalniku "Świat Przemysłu Kosmetycznego" 2/2020

Udostępnij materiał w

Nowości kosmetyczne

  • 3177

    BASF: Nowa koncepcja spersonalizowanych kosmetyków

    Coraz więcej osób uważa czynności pielęgnacyjne za klucz do indywidualizmu i różnorodności. BASF spełnia rosnące oczekiwania konsumentów dotyczące produktów kosmetycznych odzwierciedlających ich indywidualne potrzeby i niuanse ich codziennego życia dzięki nowej koncepcji spersonalizowanych kosmetyków. Czytaj dalej

  • 3503

    tołpa dermo men max efekt. W odpowiedzi na męskie potrzeby.

    Czasy się zmieniają. Współcześni mężczyźni poszukują w kosmetykach już nie tylko skuteczności, ale także innowacji i przyjemności z używania. Dlatego połączyliśmy trendowe składniki z najważniejszymi potrzebami pielęgnacyjnymi mężczyzn, nie rezygnując ze skutecznego działania. Poznajcie nowoczesną i energetyzującą linię tołpa dermo men max efekt. Czytaj dalej

  • 3502

    Naturalnie czyste i świeże pranie z ZIELKO

    Pachnące, świeże oraz czyste pranie, bez zbędnej chemii jest możliwe. Spośród dużego wyboru środków piorących zarówno tych tradycyjnych, jak i naturalnych, można odnaleźć perełki z nienagannym składem, o skutecznym działaniu. Czytaj dalej

  • 3471

    Świąteczne zestawy Roomcays

    Już ostatni dzwonek, by wybrać prezent dla najbliższych. Dla brodaczy świetne będą zestawy marki Roomcays, w których znajdziemy dobre kosmetyki do pielęgnacji wąsów i brody. Czytaj dalej

  • 3468

    ROZBŁYŚNIJ SPOJRZENIEM Z LUMI

    Kto nie marzy o utrzymaniu pięknej i zdrowej skóry wokół oczu? Z myślą o tym, Pure by Clochee stworzyło kolejny fantastyczny produkt, w którym 98 % to składniki pochodzenia naturalnego. Przedstawiamy LUMI krem pod oczy! Czytaj dalej

  • 3455

    Rozgrzej jesień swoim uśmiechem. Moc kurkumy dla zdrowych, białych zębów

    W ajurwedzie, starohinduskiej sztuce leczenia, kurkuma jest doceniana ze względu na swoje właściwości rozgrzewające, oczyszczające i antybakteryjne. Stanowić może nie tylko naturalny suplement zdrowej diety, ale także cenny sekret kosmetycznych receptur. Jako składnik pasty do zębów zapobiega stanom zapalnym jamy ustnej, dba o dziąsła, a także… świetnie smakuje. Eksperci Białej Perły dodatkowo sprzymierzyli ją z koenzymem Q10 dla jeszcze większej skuteczności w walce o zdrowy, biały uśmiech. Czytaj dalej

  • 3447

    Kolejne to(ł)powe nowości w bestsellerowej linii sebio

    Peeling 3 enzymy to absolutny bestseller wśród kosmetyków face care. Wasz ulubieniec, z którym zdążyłyście zaprzyjaźnić się na dobre. Czytaj dalej

  • 3442

    Naturalna pielęgnacja dłoni i paznokci Iwoniczanki

    Mycie rąk jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed rozprzestrzenianiem się wirusów. Niestety, częste mycie wodą z detergentem może powodować nadmierne wysuszenie naskórka, zaczerwienie, a nawet bolesne pęknięcia. Jak zatem dbać o wrażliwą skórę dłoni? Czytaj dalej

  • 3439

    Naturalna sól do kąpieli. Uzdrowisko we własnym domu

    Kąpiele solankowe od stuleci polecane są w celu uzupełnienia terapii uzdrowiskowych. Nie tylko relaksują, ale także upiększają skórę i kojąco wpływają na bolące mięśnie i stawy. Stosowane są w fizjoterapii, a także dla wszystkich, poszukujących regeneracji i odprężenia podczas pobytu w uzdrowisku. Dziś uzdrowisko możesz stworzyć we własnym domu, dzięki Iwonickiej Soli Jodobromowej, produkowanej na bazie naturalnych wód mineralnych przez Uzdrowisko Iwonicz. Czytaj dalej

  • 3434

    Pielęgnacja twarzy pełna natury - nowości od Hagi

    Miłośniczki naturalnej pielęgnacji twarzy mają powody do świętowania. Hagi, rodzinna manufaktura kosmetyczna, wprowadziła na rynek kolejne nowości pełne dobroczynnych surowców. Ofertę firmy wzbogaciły dwa zestawy produktów do różnych typów skóry. Dla osób, które chciałyby spowolnić czas firma przygotowała naturalny regenerujący krem i eliksir anti-aging zawierające polisacharydy z alg, ekstrakt z drzewa Tara oraz beta-glukan. Natomiast dla osób z cerą mieszaną Hagi proponuje krem do twarzy i odżywcze serum olejowe z ekstraktami z jaśminu, frangipani, zielonej herbaty, brzoskwini, cyprysu, bergamotki i róży. Czytaj dalej

  • 3431

    Polska marka kosmetyków podbija nowe rynki zagraniczne. Produkty ZEW for men dostępne w kolejnych krajach w Europie i Azji

    Jesień 2020 roku to dla marki ZEW for men kolejny krok milowy w ekspansji zagranicznej i wkroczenie na nowe rynki Europy i Azji. Produkty ZEW for men są teraz dostępne także w perfumeriach Douglas w Hiszpanii, Niemczech, Estonii i na Łotwie, a od listopada będą również w Rumunii i na Litwie. Marka rozpoczęła także sprzedaż w Skandynawii za pośrednictwem platformy Lyko.com oraz w Azji na Flexlane.co. Czytaj dalej

  • 3428

    Lawendowe nowości od SYLVECO

    Długie – krótkie, swobodnie opadające… Zdrowe i lśniące włosy stanowią nasz atut niezależnie od fryzury, a odpowiednio dobrany kosmetyk do pielęgnacji, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu ich prawidłowej kondycji. Włosy, w zależności od typu, wymagają jednak szczególnej troski, aby zachwycały zdrowym wyglądem. Czytaj dalej

  • 3425

    Wszystko w twoich rękach - nowa marka kosmetyków do pielęgnacji dłoni Shehand od jesieni na polskim rynku

    Polscy konsumenci już od 6 lat dbają o swoje stopy przy pomocy kosmetyków SheFoot i ManFoot. Dzięki nim codzienna pielęgnacja stóp stała się jedną z przyjemniejszych chwil w ciągu dnia. SHE Cosmetics postanowiła zadbać teraz także o kobiece dłonie, wprowadzając tej jesieni na rynek nową linię dermokosmetyków do rąk, sygnowanych marką SheHand. Czytaj dalej

  • 3421

    Odnajdź prawdziwe ukojenie i harmonię w japońskim stylu z zestawem pielęgnacyjnym Matcha Latte Set od GLOV

    Perfekcja i minimalizm to główne cechy japońskiego stylu. To także najlepsze określenia nowości od GLOV - zestawu pielęgnacyjnego Matcha Latte Set. Znajdziesz w nim niezbędne akcesoria kosmetyczne w kolorze inspirowanym zdrowym napojem matcha latte. Pozwól sobie na chwilę relaksu z zestawem, który zawiera wszystko to, czego potrzebuje Twoja skóra, aby wyglądała pięknie, zdrowo i naturalnie. Czytaj dalej

  • 3419

    „Herbapol-Lublin” S.A. wprowadza nową markę kosmetyczną

    Korzystając z ponad 70-letniego doświadczenia i wiedzy dotyczącej ziół i roślin, Herbapol wprowadza na rynek nową markę kosmetyczną Polana. Jest to odpowiedź na potrzeby konsumentek, które szukają skutecznych, a zarazem bezpiecznych sposobów dbania o urodę. Polana to oparte na naturalnych składnikach produkty tworzone w Polsce. Czytaj dalej

Czytaj inne

Ciekawostki ze świata

Partner serwisu

Partner serwisu
Partner
serwisu

Współpracujemy z

  •  http://www.kosmetyczni.pl/
  •  http://www.kosmetyki-detergenty.pl/
  •  http://www.kosmetyka.edu.pl/
  •  http://swiat-przemyslu-farmaceutycznego.pl/
  •  http://swiat-przemyslu-kosmetycznego.pl/